Polskie przepisy prawa przewidują możliwość założenia oraz prowadzenia działalności w formie jednoosobowej spółki z o.o., forma ta jest również często spotykana w praktyce obrotu gospodarczego. Przy czym bez znaczenie pozostaje fakt czy osoba ta przedmiotową Spółkę utworzyła czy też stała właścicielem należących do niej udziałów lub akcji już w trakcie jej istnienia.

Prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki z o.o. w przypadku Spółki w której wszystkie udziały należą do jednego wspólnika posiada swoje plusy i minusy.

Przypominając, podstawowym plusem prowadzenia działalności gospodarczej w formie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wiążę się z ograniczeniem odpowiedzialności takiej osoby za zobowiązania Spółki. Odpowiedzialność wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ogranicza się do wysokości wniesionego wkładu. Jeżeli wspólnik Spółki jest jednocześnie członkiem jej zarządu, jego odpowiedzialność może kształtować się szerzej, bowiem w określonych sytuacjach może on odpowiadać za zobowiązania majątkowego Spółki całym swoim majątkiem, jeżeli Spółka okaże się niewypłacalną.

Wracając jednak do omówienia specyfiki spółki jednoosobowej, warto podkreślić, iż do jej podstawowych zalet należy samodzielność w podejmowaniu decyzji. Ponieważ jedyny wspólnik samodzielnie wykonuje wszelkie uprawnienia zgromadzenia wspólników, w zasadzie dowolnie może on kształtować ich treść, a co za tym idzie w sposób dowolny decydować o przyszłości Spółki.

Szerzej kształtuje się natomiast katalog minusów związanych z posiadaniem w Spółce z o.o. całości (100%) udziałów, do podstawowych z nich należy zaliczyć:

  • Ograniczenie w reprezentacji Spółki w okresie jej organizacji;
  • Ograniczenia co do formy składanych Spółce oświadczeń woli
  • Podleganie ubezpieczeniom społecznym;

Z pierwszymi ograniczeniami w zakresie prowadzenia Spółki jednoosobowej mamy do czynienia już na etapie powoływania Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Co do zasady, Spółka taka od momentu jej założenia, a jeszcze przed dokonaniem przez Sąd wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, może działać jako Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji. Jeżeli mamy do czynienia ze spółką jednoosobową, to w okresie jej organizacji, w imieniu Spółki nie może działać jej jedyny wspólnik, ani jako członek zarządu, ani jako pełnomocnik. Rodzi to niewątpliwie liczne problemy organizacyjne, związane z koniecznością powoływania w okresie organizacji pełnomocników Spółki, uprawnionych do dokonywania poszczególnych czynności w imieniu Spółki.

W zakresie punktu dwa, wskazać należy że oświadczenia woli składane Spółce przez jedynego wspólnika wymagają dla swej skuteczności formy pisemnej. Jeszcze bardziej rygorystyczna forma przewidziana jest natomiast w sytuacji w której jedyny wspólnik Spółki jest jednocześnie jedynym członkiem jej zarządu. W takiej sytuacji bowiem dla ważności składanego oświadczenia woli ustawodawca przewidział formę aktu notarialnego. Nie sposób nie zgodzić się zatem ze stwierdzeniem, że rozwiązanie to nie tylko generuje dodatkowe koszty, związane z koniecznością podjęcia czynności przed notariuszem, ale także znacznie zwalnia proces decyzyjny w Spółce, który to proces jest de facto ograniczony dostępnością notariusza.

Ostatnim ważnym zagadnieniem wymagającym wypunktowania jest ta związana z podleganiem oskładkowaniu przez wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Osoba taka jest bowiem traktowana jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, z czym wiąże się posiadanie tytułu do ubezpieczenia. To z kolei powoduje konieczność opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne.

Mając na względzie powyższe uznać należy, że prowadzenie Spółki z ograniczona odpowiedzialnością w formie Spółki jednoosobowej wiąże się z dodatkowymi kosztami oraz znacznym stopniem formalizmu, które to ograniczenia nie występują w przypadku w którym nie mamy do czynienia ze spółką jednoosobową.